Deyrulzafaran Manastırı

Konum: Mardin şehir merkezine yaklaşık 5 km doğuda, Mezopotamya Ovası’na hâkim bir tepede.

Tarihçe: 5. yüzyılda inşa edilen manastır, Süryani Ortodoks Kilisesi’nin en önemli ruhani merkezlerinden biridir. İnşasından önce bir Güneş Tapınağı bulunmaktaydı. 1160-1932 yılları arasında Süryani Patriği’nin merkezi olmuştur.

Mimari Özellikler: Üç katlı avlulu yapı, taş işçiliği ve safran sarısı renkli taşlarıyla dikkat çeker. Güneş ışığını yakalayan odası, matbaası ve keşiş hücreleri ile dikkat çeker.

Yerel Destan: Manastırın altındaki eski tapınak odasındaki küçük pencerenin her sabah ilk güneş ışığını aldığına, böylece kutsal bir aydınlanma yaşandığına inanılır.

Sonraki Durak: Dara Antik Kenti (40 km, yaklaşık 45-50 dakika araç yolculuğu).

Dara Antik Kenti

Konum: Mardin’in yaklaşık 30 km güneydoğusunda, İpek Yolu üzerindedir.

Tarihçe: 6. yüzyılda Bizans İmparatoru Anastasius tarafından kurulan kent, Bizans’ın doğudaki son garnizon kalesidir.

Mimari Özellikler: 4 km uzunluğundaki surlar, agora, zindanlar, sarnıçlar ve kayalara oyulmuş nekropol dikkat çeker.

Yerel Destan: Rivayete göre Dara’nın zindanlarına dev bir yaratık hapsedilmiş ve halk bu yapıyı onunla ilişkilendirir. Ayrıca sarnıçlardan biri “Güneydoğu’nun Yerebatanı” olarak anılır.

Sonraki Durak: Nusaybin (30 km, yaklaşık 30 dakika araç yolculuğu).

Nusaybin

Mor Yakup Kilisesi

Konum: Nusaybin ilçe merkezi.

Tarihçe: 4. yüzyılda inşa edilmiştir. Mor Yakup, Nusaybin Akademisi’nin kurucusudur.

Mimari Özellikler: Sarı taşlı sütunlar, vaftizhane ve Aziz Yakup’un mezarı yer alır.

Yerel Destan: Kilise ve camide yapılan ortak dualarla yağmurun yağdığına inanılır.

Zeynel Abidin Türbesi

Konum: Mor Yakup Kilisesi’nin hemen yanında.

Tarihçe: 12. yüzyılda inşa edilmiştir. Zeynel Abidin, Hz. Hüseyin’in 13. kuşaktan torunudur.

Mimari Özellikler: Cami, türbe ve şadırvan ile birlikte külliye yapısındadır.

Yerel Destan: İki ibadethanenin birlikte var olması, Nusaybin’deki hoşgörünün simgesi sayılır.

Kaçakçılar Çarşısı

Konum: Nusaybin ilçe merkezi.

Tarihçe: Adını Suriye ile yapılan ticaretin yoğunluğundan alır.

Mimari Özellikler: Dar sokaklar, renkli pazarlar ve otantik tezgahlar görülür.

Yerel Destan: Yıllardır yerli ve yabancı alışveriş tutkunlarını çeken çarşıda pazarlık gelenektir.

Sonraki Durak: Kafro (Elbeğendi) Köyü – Pizza Köyü (45 km, yaklaşık 1 saat araç yolculuğu).

Midyat

Kafro (Elbeğendi) Köyü – Pizza Köyü

Konum: Midyat’a bağlı, dağlık bir alanda kurulmuş şirin bir Süryani köyü.

Tarihçe: 1980’lerde boşaltılan köy, Avrupa’dan dönen Süryani göçmenlerle yeniden canlanmıştır.

Mimari Özellikler: Kesme taşlı villalar, üzüm bağları ve taş fırınlı pizzacı ile dikkat çeker.

Yerel Destan: Gurbetten dönen ailelerin açtığı pizzacı, köye ün kazandırmış ve her yaz ücretsiz pizza günü düzenlenmiştir.

Sonraki Durak: Mor Gabriel Manastırı (10 km, yaklaşık 15-20 dakika araç yolculuğu).

Mor Gabriel Manastırı

Konum: Midyat’ın 23 km güneydoğusunda, Tur Abdin platosunda yer alır.

Tarihçe: 397 yılında Mor Şmuel ve Mor Şemun tarafından kurulmuştur. Dünyanın en eski aktif manastırlarından biridir.

Mimari Özellikler: Taş süslemeleri, çan kuleleri, kiliseler ve mozaik yer döşemeleriyle dikkat çeker.

Yerel Destan: Kurucusu Mor Şmuel’in rüyasında yıldızın düştüğü yere inşa ettiği anlatılır. Zemindeki farklı taşlardan birinin altına “güneş parası” gömüldüğüne inanılır.

Sonraki Durak: Midyat ilçe merkezi (yaklaşık 30 dakika araç yolculuğu).

Hercai Konağı (Midyat Konuk Evi)

Konum: Eski Midyat bölgesinde yüksek bir noktada.

Tarihçe: Süryani ustalar tarafından inşa edilmiştir. “Sıla” ve “Hercai” dizilerine ev sahipliği yapmıştır.

Mimari Özellikler: Sarı kalker taşından yapılmış üç katlı yapı, kemerli pencereleri ve avlusuyla dikkat çeker.

Yerel Destan: Dizilerle ünlense de halk arasında konağın uğurlu olduğuna inanılır.

Midyat Çarşısı

Konum: Eski şehir merkezinde yer alır.

Tarihçe: Telkâri sanatıyla ünlüdür.

Mimari Özellikler: Taş dükkânlar, gümüş atölyeleri ve geleneksel kahveci dükkânlarıyla donatılmıştır.

Yerel Destan: Telkâri ustalarının her parçaya gizli bir motif işlediği söylenir.

Serbest Zaman

Konum: Midyat sokakları.

Tarihçe: Bölgenin tarihi ibadethaneleri ve kültür evleri serbest zamanda gezilebilir.

Mimari Özellikler: Taş işçiliğiyle yapılmış evler ve kiliseler görülür.

Yerel Destan: Süryani kahvesi içmenin, köy hikâyelerini duymanın manevi bir huzur getirdiği söylenir.

Sonraki Durak: Kasımiye Medresesi (70 km, 1-1.5 saat araç yolculuğu).

Kasımiye Medresesi

Konum: Mardin şehir merkezinin batısında, ovaya bakan bir yamaçta.

Tarihçe: 15. yüzyılda Akkoyunlu Kasım Bey tarafından tamamlanmıştır. Artuklular döneminde başlanan yapı Timur istilası nedeniyle gecikmiştir.

Mimari Özellikler: Tek avlulu, iki katlı yapı; su kanalı ve havuz sistemiyle hayat döngüsünü sembolize eder.

Yerel Destan: Kasım Bey’in burada öldürüldüğü, kız kardeşinin gömleğiyle duvara sürerek yas tuttuğu anlatılır. Duvarlara dökülen suyla beliren kırmızı lekelerin onun kanı olduğuna inanılır.

Sonraki Durak: Gezi sonu, Mardin şehir merkezine dönüş.